College of Languages

Courses

Phonetics

Code C0281 Units 3 Hours 3

Lecturer

Huda Abdulqader Qasim
Assistant Professor

دەنگ,دەنگێن سروشتی ,دەنگێن زمانی,فۆنەتیك ,فیزیكی,وەرگرتنێ‌

بابەتێ‌ دەنگسازیێ بابەتەكێ‌ گرنگە د بوارێ‌ دزمانڤانیێ دا چونكی ڤەكولینێ‌ ل دەمگێن زمانی د كەت كو ئەو ژی د هێنە هژمارتن لایەنەكێ‌ بنەرەت د زمانی دا لەورا نیاسینا هەر فەونیمەكێ‌ و برگێن زمانی دێ‌ خزمەتا زمای ب شێوەیەكیچ گشتی كەت.

ئارمانجا بابەتی ئەوە كو قوتابی فێری چەند لایەنی ێن گرێدای فونەتیك و فونولوژیا زمانی كوردی ببیت داكو د باشەروژێ‌دا بشێت ڤەكولینَن هویر و زانستی لسیەر دەگسازیێ ئەنجام ب دەت.

ئەرکەکانی قوتابی

به‌رپرسیارێتی قوتابی سه‌باره‌ت به‌ کۆرسه‌که‌ :

ئاماده‌بوونی قوتابیان له‌ هەموو وانه‌کاندا
ئاماده‌بوونی قوتابیان له‌ هەموو تاقیکردنه‌وه‌کاندا
ئەنجامدانى ئەرکەکانى دواى دەوام وەک راپۆرت و ووتار نووسین

ڕێگه‌ی وانه‌‌ ووتنه‌وه‌

مامۆستا ڕێگه‌ی وانه‌‌ ووتنه‌وه‌ ئەم ئامرازە بکار دهێنت ‌:‌

داتاشۆ و پاوه‌رپۆینت.
ته‌خته‌ی سپی.
سمارتبۆردیان‌.
مه‌لزه‌مه‌.

سیستەمی هه‌ڵسه‌نگاندن

جۆری هه‌ڵسه‌نگاندن (تاقیکردنه‌وه‌کان یان ئه‌زموونه‌کان) چه‌ند نمره‌ی له‌سه‌ره و چۆن نمره‌کان دابه‌شد‌کرا:

تاقیکردنه‌وه‌ی مانگانه ٣٠ نمره
کویزه‌کان ڕاپۆرت ووتار نووسین ٥ نمره
ئاماده‌نه‌بوونی خوێندکار له‌ پۆلدا. ٥ نمره
دوماهیک تاقیکردنه‌وه ٦٠ نمره

لیستا سەرچاوان:

أ- سەرچاوێن سەرەكی:

1-  فونەتیك، غازی فاتح وەیس،

2-فونەتیك و فونولوجی، غازی عەلی خورشید 2010

3-فونەتیك و فونولوجی، عەبدولواحید موشیر دزەیی و دانا تەحسین،2013

4-زمانی كوردی لەبەر روشنایی فونەتیكدا، ئەورەحمانی حاجی مارف،

5-جیاوازییا ب كارهینانا فونیمان د ناڤبەرا كوردییا سەری و ناڤەراستدا، كسر یاسین محمد، ناما ماستەرێ‌، 2009.

6- دەنگسازی، نەریمان عەبدوللا خوشناو.

7-علم وڤائف الاصوات اللغویە (الفونولوجیا) ، د. عصام نورالدین،

8-علم الاصوات، محمد علی الخولی،

9-معجم علم الاصوات، محمد علی الخولی، 1998   .

ب- سەرچاوێن ب مفا:

1-چەند ئاسویەكی تری زمانەوانی، وریا عمر امین،

2-زمانەوانی، محمد معروف فتاح، 2012.

3-چەند ئاورەك ل زمانێ‌ كوردی، فاچل عمر،

4-زامانڤانییا تیوری، عەبدولسەلام نەجمەدین عەبدوللا و شیرزاد سەبری عەلی، 2011.

ج_گوڤار و ریڤیو (ئینتەرنێت):

1-عەبدوللا حوسێن رەسول، چەند پیتێكی كێشەدار لە زمانی كوردیدا، لێكولینەوەیەكی دەنگسازیە، گوڤارا زانكویا دهوك، پەربەندا (7) ، ژمارە(1)،ل (1-12)، 2004

2-وریا عمر امین، فونەتیك و فونولوجی، گوڤاری كوری زانیاری عیراق، دەستەی كورد، ژمارە (20)، بەغدا، ل (239-259).1989

3- وریا عمر امین، ئیملای كوردی و چەند تێبینی یەك، گوڤاری كوری زانیاری عیراق-دەستەی كورد ، بەرگی نوهەم، بەغدا،1982. ( هژمارەكا زورا بابەتێن زمانی و دەنگسازی و رێنڤیسێ‌ د ڤێ‌ هژمارێدایە

  • دیاركرنا یەكە و ژێدەرێن بابەتی:
  • ئاستێن زمانی
  • دەنگ
  • دەنگێن سروشتی و دەنگێن زمانی(فۆن )
  • فۆنەتیك (دەنگسازیا گشتی)   
  • فۆنەتیك ولقێن فۆنەتیكێ‌
  • فۆنەتیكا لێڤكرنێ‌
  • فۆنەتیكا فیزیكی
  • فۆنەتیكا فیزیكی
  • فۆنەتیكا وەرگرتنێ‌
  • فۆنەتیكا وەرگرتنێ‌
  • فۆنەتیكا تاقیكرنێ‌
  • فۆنەتیكا تاقیكرنێ‌
  • چەوانیا لێڤكرنا دەنگان: دیاركرنا ئەندامێن ئاخڤتنێ‌
  • چەوانیا لێڤكرنا دەنگێن كۆنسۆنانت (دەنگێن نەبزوێن     
  • دەنگێن لێڤان پ    ،    ب ،   م    .
  • دەنگێن لێڤ و ددانان     ف   ، ڤ   .
  • دەنگێن ددانان    ت ، د،   ن.
  • دەنگێن پدی   س   ،  ز  ،   ل   ،ڵ    ،   ر   ،   ڕ  
  • دەنگێن پدی و پەحنكا دەڤی یا رەق    ش   ،  ژ  ،   چ   ،   ج.
  • دەنگێن پەحنكا دەڤی یا نەرم   ك   ،گ   .
  • فۆنەتیكا فیزیكی
  • دەنگێن سەرێ‌ گەوریێ‌  ( زمانوكێ‌ بچوك)  خ   ،غ  ،   ق
  • دەنگێن نیڤا گەوریێ‌   ع   ،   ح
  • دەنگێن بنێ‌ گەوریێ‌ ( ژێیان)    ه   ،   ئـ
  • چەوانیا لێڤكرنا دەنگێن ڤاول (دەنگێن بزوێن)
  • فۆنۆلۆژی (دەنگسازیا تایبەتی):
  • فۆنیم