College of Languages

Courses

Rhyme and Rhythm I

Code C0288 Units 3 Hours 3

Lecturer

Masood Jameel Rasheed
Assistant Professor

زاراڤ ,برگەیێن هۆزانێ‌,دەریا ,پراكتیك,دەنگێن سەروایێ‌

ئەدەبیاتێن كوردی؛ ب تایبەت ئەدەبیاتێن كەڤن و كلاسیك پتریا وان ب هۆزان هاتینە نڤێسن و هەر هۆزانەك ژ وان ژی د كەڤیتە ل بن قالبەكێ‌ دیاركریێ‌ كێشێ‌، زانین و ئاشنابوون ل كێشێن هۆزانێ‌ هاریكاریا قوتابیان دكەت ببنە رەخنەگرێن بسپور د بوارێ‌ رۆخسارێ‌ هۆزانێ‌ دا.

زاراڤ و پێناسێن كێشناسیێ‌ قوتابیێ‌ پشكا كوردی پێدڤی دبیتێ‌ ژ بو زانینا زاراڤێن كێشناسیێ‌ د زمانێتن جودا جودا دا ژ بۆ هندێ‌ دەمێ‌ ئەو زمانەكێ‌ دی بزانیت ئێكسەر ب ساناهی د بابەتێ‌ كێشناسیێ‌ بگەهیت، دیسان دیتن و بەرێخودانێن رەخنەگر و نڤێسەرێن بیانی د پێناسێن كێشناسیێ‌ دا هاریكاریا قوتابیان دكەت كو ئەو دیتنێن جودا ببینن و بخوینن و مێشكێ‌ وان بەرفرەهتر لێ‌ بهێت ژ بۆ وەرگرتنا بابەتێ‌ كێشناسیێ‌. خاندنا برگا سیستەمێن كێشێن جیهانی ئێكە ژ خالێن هەرە گرنگێن بابەتێ‌ كێشناسیێ‌ چونكە قوتابی هەمی سیستەمان دزانیت و ب دروستی د كێشناسیێ‌ دگەهیت، دیسان زانینا سیستەمێن كێشێن جیهانی زۆرا گرنگە ژ بەر كو قوتابیێ‌ پشكا زمانی كوردی هۆزانا كوردی د چەند قوناغاندا دخوینن و د هەر قوناغەكێ‌ دا سیستەمەك بكارئیناینایە یێ‌ جودایە ژ سیستەمێن دی. وەرگرتنا لایەنەكێ‌ كێشناسیا فەراهیدی هاریكاریا قوتابیان دكەت بزانن چاوانێ‌ عەرووزا عەرەبی  هاتیە دناڤ هۆزانا كوردی دا و كوردان چاونێ‌ رەفتار د گەل ڤی زانستی كریە و چەند شیاینە ل دویڤ زمانێ‌ خو مفایی ژێ‌ وەربگرن.   

 

وەرگرتنا بابەتێ‌ كێش و سەروا چەندین ئارمانجێن گرێدای رۆخسارێ‌ هۆزانێ‌ هەنە، لێ‌ گرنگترین ئارمانج قوتابیێ‌ بەكالوریوسێ‌ فێرببیت ئەڤێن ل خوارێ‌ نە:

كێشناسی چییە؟ گرنگیێن وێ‌ چنە؟

كێشناسییا جیهانی چاوان بەرێخوددەتە رۆخسارێ‌ هۆزانێ‌؟

سیستەمێن كێشناسییێ‌ چنە؟

عەرووز چییە؟ و چاوا هاتیە دناڤ هۆزانا كوردی دا، چ كێش و ریتمن یێن كوردان د ناڤ هۆزانا كلاسیكیدا بكارئینایین.

قوتابی ب دروستی بشێت كێشێن هۆزانا كلاسیكی شلۆڤەبكەت و دروست بخوینیت.

فێربوونا كێشێن هۆزانا فۆلكلۆری و چاوانیا دانانا وان ژ لایێ‌ كوردان ڤە ئێكە ژ ئارمانجێن ڤی بابەتی كو قوتابیێ‌ پشكا زمان و ئەدەبێ‌ كوردی فێرببیت.

هۆزانا كوردی ل سەر دەمێ‌ نویكرنێ‌ چاوان هاتە ڤەگوهاستن ژ كێشێن عەرووزی بو كێشێن خۆمالی و بكارئینانا یەكەیێن خۆمالی پێدڤییەكە قوتابی دڤێت بزانیت.

كێشێن هۆزانا نوی و جۆرێن وێ‌ چنە و چاوان هۆزانا كوردی ژ لایێ‌ رۆخساری ڤە هاتیە شلۆڤەكرن ئارمانجەكە ژ وەرگرتنا ڤی بابەتی.

ئەرکەکانی قوتابی

به‌رپرسیارێتی قوتابی سه‌باره‌ت به‌ کۆرسه‌که‌ :

ئاماده‌بوونی قوتابیان له‌ هەموو وانه‌کاندا
ئاماده‌بوونی قوتابیان له‌ هەموو تاقیکردنه‌وه‌کاندا
ئەنجامدانى ئەرکەکانى دواى دەوام وەک راپۆرت و ووتار نووسین

ڕێگه‌ی وانه‌‌ ووتنه‌وه‌

مامۆستا ڕێگه‌ی وانه‌‌ ووتنه‌وه‌ ئەم ئامرازە بکار دهێنت ‌:‌

داتاشۆ و پاوه‌رپۆینت.
ته‌خته‌ی سپی.
سمارتبۆردیان‌.
مه‌لزه‌مه‌.

سیستەمی هه‌ڵسه‌نگاندن

جۆری هه‌ڵسه‌نگاندن (تاقیکردنه‌وه‌کان یان ئه‌زموونه‌کان) چه‌ند نمره‌ی له‌سه‌ره و چۆن نمره‌کان دابه‌شد‌کرا:

تاقیکردنه‌وه‌ی مانگانه ٣٠ نمره
کویزه‌کان ڕاپۆرت ووتار نووسین ٥ نمره
ئاماده‌نه‌بوونی خوێندکار له‌ پۆلدا. ٥ نمره
دوماهیک تاقیکردنه‌وه ٦٠ نمره

عبدالرزاق بیمار، كێش و موسیقای هەڵبەستی كوردی، چ1، چاپخانەی (دار الحریە)، بەغداد، 1992.

عەزیز گەردی، رابەری كێشی شیعری كلاسیكی كوردی: لێكۆڵنەوەی ئەدەب، چاپخانەی دێكان، سلێمانی، 2003.

عەزیز گەردی، كێشی شیعری كلاسیكیی كوردی و بەراوردكردنی لە گەڵ عەرووزی عەرەبی و كێشی شیعری فارسیدا: لێكۆڵینەوەیەكی شیكاریی بەراوردە، چ1، وەزارتی ڕۆشنبیری، هەولێر، 1999.

مارف خەزنەدار(د.)، كێش و قافیە لە شیعری كوردی دا، چاپخانەی ((الوفا‌و))، بەغدا، 1962.

محمد بكر محمد (د.)، كێش و ڕیتمی شیعری فۆلكلۆری كوردی، چ1، زنجیرەی رۆشنبیری، دەزگای چاپ و بلاوكردنەوەی ئاراس، هەولێر، 2004.

نووری فارس حەمەخان، عەرووزی كوردی، زنجیرەی ڕۆشنبیری، دەزگای چاپ و بڵاوكردنەوەی ئاراس، هەولێر، 2004.

مسعود جمیل، قۆناغێن كێشناسییا هۆزنا كوردی، چاپخانا خانی، دهوك، 2015.

 

  • زاراڤ و پێناسێن كیچشناسیێ‌
  • سیستەمێن كێشناسیێ‌
  • زاراڤ و پێناسێن كێشێ‌
  • زاراڤ و پێناسێن ریتمێ‌
  • زاراڤ و پێناسێن سەروایێ‌
  • پێكهاتا دێرا هۆزانی
  • برگەیێن هۆزانێ‌
  • تەفعیلەیێن هۆزانێ‌
  • دەریایێن هۆزانێ‌
  • دەریا هەزەج
  • دەریا رەجەز
  • دەریا رەمەل
  • دەریا موزاریع
  • عەرووزا كوردی
  • پراكتیك
  • سەروا هۆزانا كلاسكیی
  • چارچوڤەیێن سەروایێ‌
  • پەیڤێن سەروایێ‌
  • دەنگێن سەروایێ‌
  • پراكتیك
  • پراكتیك
  • كێشێن هۆزانا فۆلكلۆری
  • كێشێن سەرەكی
  • سەروا د هۆزانا فۆلكلۆی
  • كێشێن هۆزانا نوی
  • كێشێن سادە
  • كێشێن لێكدای
  • ریتم و سەروایێن هۆزانا ئازاد
  • پراكتیك
  • پراكتیك